تبلیغات اینترنتیclose
سید عظیم شیروانی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
سید عظیم شیروانی در پژوهشهای دکترحسین محمدزاده صدیق
شرح افکار، احوال و آثار سید عظیم شیروانی بر اساس تحقیقات استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق

 

مطالب مربوط به شناختنامه سید عظیم شیروانی به آدرس زیر انتقال یافته است لطفا بر روی آدرس زیر کلیک فرمایید:

http://seyedazim.blogfa.com

 شناختنامه سید عظیم شیروانی، نقاش: ناصر بخشی هنرمند تبریزی

پرتره سید عظیم شیروانی

نقاش: ناصر بخشی، هنرمند تبریزی

دانلود پرتره سید عظیم در اندازه بزرگ، اینجا کلیک کنید

موضوع : غزللر, | بازدید : 536

1   خالين قارادي، زولف قارا، گؤزلرين قارا،

     بير آغ گون گؤره‌رمي اولان مبتلا سنا؟

     بيگانه‌لرله چونكي اولور آشينا او گول،

     اي كاش اولمايايديم ازلدن من آشينا.

     مشك ختا دئديم سر زولفون، او گول دئدي:

     «قانين هدردي كيم، يئنه‌ سن ائيله‌دين خطا!»

     يوخدور اگر چه وجه كيفافيم زمانه‌ده،

     بير شيشه باده اولسا، منه ائيلر اكتيفا!

5   بيلدي جفالاريله كؤنول شاد اولدوغون،

     ترك ائيله‌دي جفالارين اول يار بي‌وفا.

     اي دل! جفاسي ايله وفانين نه فرقي وار؟

     خوشدور نه ائيله‌سه منه اول يار دلروبا!

     سيّد! تغافل ائيلمه اكسير باده‌دن،

     مِسّ وجودا لازيم اولوبدور بو كيميا.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : غزللر, | بازدید : 473

1   اي تارِ سر زولفون، واللَّيل اذا يَغشي،

     والشَّمس يوزون وصفين ذرّاتا قيليب انشا.

     اي مرشدِ ناسوتي، وي سايرِ لاهوتي،

     كيم اولمادي هم سئيرين جبريل شب اسري.

     گون اولسا گئجه اولماز، اي ماه! نه‌دير وجهي،

     يلداي سرِ زولفون گون أوزده اولوب پئيدا؟

     سن جؤهر، عرَض عالم، سن اصل، طُفيل آدم،

     هم علّت غايي‌سن، هم علّته‌سن مبداء.

5   هر علّته علّت سن، سن باعثِ خلقت‌سن،

     سن عينِ مشيّت‌سن، سن عالمه‌سن مؤلا.

     سن اوّل و سن آخير، سن باطن و سن ظاهير،

     سن طيّب و سن طاهير، سن صورت و سن معنا.

     اي چارده معصومون سر خئيل و سرافرازي،

     قرآن خداوندده شاهيد بو سؤزه طاها.

     خورشيد جماليندان بير ذرّه عيان اولدو،

     طور أوزره تجلادان مبهوت قاليب مولا.

     سيّد نچيدير ائتسين اوصاف سني، اي شه!

     اظهارخلوصيّت ائيلر‌ سنه اول شئيدا.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : غزللر, | بازدید : 489

1   خواه موسا دامنين توت، خواه عيسا، اي فتا،

     ترك قيل فرعون نفسي، عشقه ائيله اقتدا.

     عشقدير اول قوّه‌ي جاذب كي خاك مكّه‌دن،

     ائتدي جيسم عنصريِّ احمدي عرش آشينا.

     عشقدير كيم كي ائدر واديِّ ايمندن خروش،

     عشقدير كيم كي درخت طوردان ائيلر نيدا.

     اول گداي عشق، سلطانليق موراديندير اگر،

     كيم ديار عشقده آفاقا سلطاندير گدا.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : غزللر, | بازدید : 542

1  قَد تَجلّي مِنْ شُعاعِ الكأسِ اَنوارُ البِها،

    تِلكَ فَضلُ الله بَل يَهدي لِنورِ مَن يَشا.

     مشرق ساغردن ائتدي آفتاب مئي طلوع،

     مغرب مينادا وئردي عالمه نورو بها.

     مئي ظهورو اولدو ساغردن عيان عالملره،

     كور اولما، چئشميمنه وئر دؤر ساغردن جلا.

     غولغولِ مينا صداي حقّي ائيلر آشيكار،

     دعوتِ حقدير، بوگون آفاقي توتموش بو صدا.

5   جان و دل صبح ازلدن طاليبِ دلدار ايكن،

     شوكر كيم تاپدي گؤزوم ديدارِ ساغردن ضيا.

     جامِ مئي آئينه‌ي اسرار حقدير، اي كؤنول!

     ايسته‌سن اسرار حقّي، جم ايله اول آشينا.

     يوخدو بير رمز آشينا بو عصر بدفرجامدا،

     ائيلمه اسرار حققي چوخدا سيّد بر ملا.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ شنبه 8 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : دیوانین متنی - ديباچه, | بازدید : 582

سپاس بي‌قياس او مؤسس اساس كارخانه‌ي نطق و بيانا كيم منطوقه‌ي علم البيان ايله، اؤز فيض بي‌منتها و نعمت عظمالارين شامل حال بني نوع انسان ائتميشدير. و درود و سپاس بي‌قياس و تحيّت بلااقتباس او مدبّر عالم امكانا كيم مصدوقه‌ي:

مِنَ الماءِ كُلّ شَيءٍ حَيّ.

احساني ايله جويبار تفضل افضاليندان اقوات قطرات معارف پرور املاء و انشاني شاخسار انامل انسانا يئتيشديرميشدير:

حكيم لم يزل كيم ائيله‌ييبدير نطق انساني،

رموزات نهان بسته بالين كشفينه گويا.

او سلطان ازل كيم مرحمتدن ائيله‌ييب احسان،

گروه نكته‌سنجه شؤق املاء، قوّه‌ي انشا.

 

صلوات و سلام ملك العلّام و برگزيده‌ي خاص و عام رسول انام و نبيّ ذوالعز و الاحترام كيم:

اَنا اَفصَحُ العَرَب و العَجَم.

سرودي ايله ميدان فصاحت و عرصه‌ي رسالتده سولجان سبقت و گوي مزيّت فصحاي عرب و عجم و بُلغاي تورك و دئيلمدن آلميشدير:

شهنشاه قِدَم كيم اولماسايدي خلقت ذاتي،

عدمدن عرصه‌ي ايجادا قويمازدي قدم اشيا.

طفيل ذات پاك اعظمي‌دير ماسوا يكسر،

چه عرش و فرش و چه لوح و قلم، چه آدم و حوّا.

دوعا و ورد و ثنا اول صاحب ذوالفقار و تيغ هشت و چهار، مطلع نور جلي و منبع ظهور ازلي علي بن ابيطالب (ع) و اسدالله غالبه، كيم نطق گوهرباري خاتم الانبيا و شرف اصفياe عليهم علي في التحيّة و الثّنا اوصاف ذات حميده صفتلرينده:

اَنا و عَلي مِن نورٍ واحد.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : ديوانين نشره حاضيرلانماسي, | بازدید : 538

سيد عظيم شيرواني‌نين توركجه ديواني‌نين نشرلريني آشاغيدا معرفي ائديريك:

1. ايلك نشر

ايلك دفعه اوغلو مير جعفر سيّد زاده اؤز آتاسي‌نين اثرلري آراسيندان حكايه‌لر و تمثيللريني مجموعه آدي ايله 255 صحيفه‌ده نشر ائتدي.[1]

2. تبريز نشري (داش باسماسي)

همين كيتاب 1274 شمسي (1313 هـ ./ 1895 م.) ايلينده تبريز شهرينده بير داها چاپ اولدو. تبريز نشري، تيفليس نشرينه گؤره نفيس شكيلده ايدي. همده شاعيرين بو نشره سيچان و پيشيك منظومه‌سيده سالينميشدير.[2] بو نشر 288 صحيفه ايدير.

3. ايكينجي تبريز نشري (داش باسماسي)

سيّد عظيمين ديواني بيرينجي دفعه ايسه تبريزده چاپ اولموشدور. تبريز چاپي 649 صحيفه‌دير. بو مجموعه‌يه قصيده‌لر، ترجيع‌بندلر، تركيب‌بندلر، تخميس‌لر، هجولر، غزللر، قطعه‌لر، تك بيت‌لر، حكايه‌لر، نصيحت‌لر، تمثيللر و ترجومه‌لر سالينميشدير. بو نشري حبيب صادق ترتيب ائتميشدي. بيز اونو چاپ اولموش ديوانلار آراسيندا ان دوزگون نشر حساب ائديريك. بو چاپ هيجري 1310 (1271 ش./ 1897م.) ايلينده ياييلميشدير.

4. غزليات سيّد عظيم

چوخ مكمّل‌اولان تبريز نشريندن سونرا، 1902 م. ايلنده باكي شهرينده غزليات سيّد عظيم آدي ايله بير مجموعه. مطبعه اصولي ايله چاپ اولدو.[3]

بو نشره شاعيرين غزللري و 15 پارچه باشقا نوع شعرلري سالينميشدير.

بو،‌ ايلك مطبعه نشري ساييلير.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : ديل و ادبي اسلوبو, | بازدید : 536

1. ديل ساده‌ليگي

سيّد عظيمين غزللري‌نين ديلي او قده‌ر ساده و اويناقدير كي، بير دفعه اوخوماق ايله ياددا قالير و ديلده دولانير. بئله غزللري ائل نعمه‌لرينه چوخ ياخين بير شيوه‌ده يازيلميشدير:

دولانيم باشينا، اي نازليجا ياريم! بري باخ!

عيشوه‌لي، غمزه‌لي، چم - خملي نيگاريم، بري باخ!

عيشوه آغاز قيليب، صبريمي تاراج ائتمه،

گئتدي دلدن داخي آرام و قراريم، بري باخ!

. . . جان نيثار ائتمگه آماده‌دي سيّد گؤزه‌ليم،

گر دئسن لوطف ايله: اي عاشيق زاريم! بري باخ!

 

بعضي يئرلرده كي چنين فلسفي و فيقهي اصطلاحلاري ايشلتمگه مجبور اولور، اؤزو قصداً بو مسأله‌يه اشاره ائديب و داهادا ساده يازماغي بير توصيه كيمي اوخوجويا بيلديرير. ميثال ايچون آغير ديلده يازديغي بير غزلين سونوندا دئيير:

سيّد! غزلده لفظ غليظ ائتمه مندرج،

كيم كشفينه ضرورت اولا كنز يا صحاح!

غزلده بئيتلرين زنجير حلقه‌لري كيمي بيري- بيرينه باغليليغي و معنا دوامليليغي و غزلين بير بوتون تشكيل ائتديگي، بوتون تورك دونياسيندا ديوان يارادان شاعيرلرده و هابئله فارسجا ديوانلاردا آز گؤرونور عموميتله هر بئيتين اؤزونه خاص معناسي اولور. سيّد عظيمين غزللري ايسه آخيجي ديل ايله معنا بوتونلوگو تشكيل ائدير:

قصد جان ائيلر، او فتّان گؤزلرين بيداددير،

بير كبوتر قصدينه گويا ايكي صيّاددير.

 

و يا تجلّي مضمونوندا يازديغي:

چون خاكا تجلّي ائله‌دي خاليق جبار،

اؤز صورتيني خاك سيه‌دن ائديب اظهار. . .

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

6 . وارليق بيرليگي (وحدت وجود)

وحدت وجود دوشونجه‌سيني‌ده شاعيرلريميز ابن عربي‌دن آلميشلار او دئيير:

«وارليقدا آللاهدان باشقا بير شئي يوخدور. حقيقت مشاهده‌ده چوخالسادا، وارليقدا بيردير».

وارليق بيرليگي (= وحدت وجود) دوشونجه‌سي‌نين ان يوكسك ذروه‌سي اونون:

اي نور سماوات و زمين، گر چه نهانسان،

آمما نظر عارف و دانادا عيانسان!

 

مطلعلي غزلينده جانلانير. و يا آردينجا گلن بو غزل:

عيان گؤزله باخان شخصه، نهانسان،

نهان گؤزله باخان ذاتا عيانسان!

 

ابن عربي‌نين بو سؤزلرينه:

«بوتون موجودلار قدرت گونشي‌نين نورلاريندان بير نوردور. گونش قارشيسيندا گونش ايشيغي، اونونلا برابر اولان دگيل، اصلينده بير شمعدير».[1]

استناد ائدرك دوام ائدير:

دئسم پنهانسان، هر يان عيانسان،

دئسم كي من عيانسان، يوخ، نهانسان.

منوّر ائتميسن جومله جاهاني،

مگر سن آفتاب آسيمانسان؟

اؤزون هم راهسان، هم راهزنسن،

اؤزون هم دوزدسن، هم پاسيبانسان.

آديندير ضارّ و نافع، اي نيگاريم!

گهي عشّاقا سودو گه زيانسان.

سنينله‌دير خزانيم هم باهاريم،

ولي سن نه باهار و نه خزانسان.

يئله وئردين شميم تار زولفون،

نسيمي ائيله‌دين،‌ عنبر فيشانسان.

سن اولدون سيّدين نوطقونده ظاهير،

عيان اولدون كي: سن گنج نهانسان!

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

1. تحميديه و نعت

كلاسيك شاعيرلريميز اؤز ديوانلاريني تحميديه و نعت ايله باشلارميشلار. تحميديه عموميتله ايلك قصيده و ايلك غزل اولور. بورادا توحيد، ياراديليش، افلاك، دنيا و عقبي مسأله‌لرينه فلسفي- عرفاني گؤروشله باخيلير. فضولي‌نين ان مشهور نعتي قصيده‌لر آراسيندا سو قصيده‌سي:

ساچما اي گؤز! اشكدن كؤنلومده‌كي اودلارا سو،

كيم بو دنلي توتوشان اودلارا قيلماز چاراسو.

 

و غزللر آراسيندا آشاغيداكي غزلدير:

اي اولوب معراج، برهان علوّ شان سنا،

يئره ائنميش گؤيدن استقبال ائديب فرقان سنا.

 

شاعير قصيده‌لريندن علاوه، غزللرينده‌ده تحميديه و نعته يئر وئرير.

سيّد عظيم غزللريني، تورك غزلچيليگنده نوايي‌دن بويانا بير عادته چئوريلن عارفانه بير تحميديه ايله باشلايير كي عموميتله مطلع عربجه دير و غزل متنينده مئي دن سؤز گئدير.

نوايي‌نين ايلك تحميديه‌سي‌نين مطلعي:

اشرقت من عكس شمس الكأس انوار الهدي،

يار، عكسين مئيده گؤرديپ، جامدين چيقتي صدا.

 

فضولي‌نين ايلك تحميديه‌سي‌نين مطلعي:

قَد انار العشق للعشّاق منهاج الهدا،

سالك راه طريقت عشقه ائيله‌ر اقتدا.

 

سيّد عظيمين ايلك تحميديه‌سي‌نين مطلعي:

قَد تَجلّي مِنْ شُعاعِ الكأسِ اَنوارُ البِها،

تِلكَ فَضلُ الله بَل يَهدي لِنورِ مَن يَشا.

 ايلك تحميديه غزليندن علاوه، سيّد عظيم وارليق بيرليگي (= وحدت وجود) اينانجي اساسيندا الف قافيه‌سينده غزل تاريخيميزين بير نئچه ان گؤزل تحميديه‌لريني ديوانينا داخيل ائدير. آشاغيدا گؤستره‌جگيم بو ايكي تحميديه او قده‌ر معنالي، خوش مضمون و لطيف دوشوب كي بوتون تورك و فارس غزل ديوانلاريندا اونلارلا باش باشا گئدن نظيره آز تاپماق اولار:

اگر چه جمله‌ي عالمده يوخ نيشانه سنا،

ولي ساليبدي كؤنول مئهر غائبانه سنا . . . [1]

 

اي نور سماوات و زمين! گر چه نيهانسان،

اما نظر عارف و دانادا عيانسان . . . [2]

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

سيّد عظيم شيرواني چوخ جهتلي شاعير، عاليم و اديب ايدي. بير طرفدن ديني فيقه، رجال، اصول و كلام علملريني ياخشي اوخويوب منيمسه‌ميش و باشقا طرفدن ايكي ادبي فنلر، عروض، قافيه، شعر، منشآت، قصص و تاريخ فنلري ايله دريندن تانيش ايدي. بونلاردان علاوه توركجه، عربجه و فارسجا ايله ياناشي، روس ديليني‌ده بيليردي و او طريق ايله روس و آوروپا ادبياتي ايله ماراقلانيردي. آمما اصلينده، او شعر تاريخيميزين ان آدليم سيمالاريندان بيري و شعريميزين اؤز زمانه‌سينده دؤنوش نؤقطه‌سي ساييليردي. اليميزده اولان اثرلري عموميتله شعر تاريخيميز ايله علاقه‌داردير:

1 . ديوان قصائد توركي

سيّد عظيمين توركجه قصيده‌لري بؤيوك بير اكثريت تشكيل ائدير. اونلارين موضوعلاريني تحميديه، پيغمبر نعتي، حضرت علي مدحي، اؤيود و نصيحتلر، حكمي و عرفاني، اجتماعي و سياسي مفهوملار احتوا ائدير. بونلاردان باشقا گؤزل باهاريه‌لر، تانينميش هم يئرليلر حاققيندا او جومله‌دن مجتهد آقا سيّد علي آقا، شيخ الاسلام ملا احمد سالياني، حاج مجيد افندي و باشقالارينا خيطاب قصيده‌لر يازميشدير. بير نئچه قصيده‌سيده ناصرالدين شاها خيطابدير.

اونون ان گؤزل قصيده‌لريندن بيري يا رسول الله! قصيده‌سيدير. بو قصيده بئله باشلايير:

فدا بو آستانين خاكينا جان يا رسول الله،

كه اهل درده‌دير بو درده درمان، يا رسول الله!

 

قصيده‌نين مقطعي بئله‌دير:

كرم قيل سيّدي قورتار بلاي نفس شوموندان،

دخيليندير بوگون حسّان شيروان، يا رسول الله!

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی

سيّد عظيم شيرواني آذربايجان كلاسيك ادبياتي نمونه‌لريني چوخ ياخشي اوخويوب بيلن بير عاليم و شاعير ايدي. اونون بوتون ياراديجيليغيندا كئچميشيميز جاري‌دير. گله‌جگه يول تاپماق ايچون، كئچميشه دايانان بير متفكر شاعير اولان سيّد عظيم، يئر- يئر اورتا عصر ادبيات نهنگ‌لريني يادا سالير، اونلاردان ايلهام آلير و شعرلريني بئله‌ليكله جيلالانديريردي. قيسادا اولسا اونون اولو بابالاريميز نسيمي و فضولي‌دن ايلهام آلماسينا بير اشاره ائتمه‌ليم:

1. سيّد عظيم و نسيمي

سيّد عظيمين شعري‌نين روحو، گر چه نسيمي‌نين شعري‌نين روحو كيمي دگيلدير، لاكين ديواني گؤسترير كي او، سيّد عماد الدين نسيمي‌نين ديوانيني اوخوموش و اوندان غيدا آلميشدير. حتي بعضا اونون بئيتلرين تقليد ائدير و يا اونون شعرلرينه بنزه‌تمه‌لر قوشور.

نسيمي دئيير:

لبلرين قندينه شكر دئديلر،

بي‌خبرلر عجب خبر دئديلر.

 

سيّد عظيم ايسه يازير:

دهنين دلبريمين چئشمه‌ي حئيوان دئديلر،

كيم اينانير بو سؤزه،‌گؤز گؤره بؤهتان دئديلر.

 

شك يوخدور كي سيّد عظيم، نسيمي‌ني چوخ سئويردي، اونون ديوانيني اوخويوردو و ايلهام آليري. بونو، اونون نسيمي ساياق غزللري اثبات ائدير. بو غزللرده نسيمي‌نين ديلي و لحني حسن اولونور:

زولفووه ظولمت دؤران دئديلر، گئرچك ايميش،

لبووه چئشمه‌ي حئيوان دئديلر، گئرچك ايميش.

قاشلارين نون قلم، قددين اليف، زولفون لام،

أوزووي سوره‌ي قرآن دئديلر، گئرچك ايميش.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : سيّد عظيم چاغي و چاغداشلاري, | بازدید : 602

8 . فاني تبريزي

ميرزا صادق فاني تبريزي هيجري 1255- نجي ايل تبريزده آنادان اولموشدور. اوليه علملري اؤز آتاسي ملا اسدالله يانيندا تحصيل ائتميشدير، سونرا گنجه شهرينه گئديب اورادا مكتبدارليق ايشي ايله مشغول اولموشدور.

كؤچرلي يازير:

« . . . قوّه‌ي شعريه‌سي فوق العاده‌دير. فاني‌نين يازديغي شعرلر علي العموم تربيه‌يه و حكمته عائددير. ديواني‌وار، لاكين چاپ اولماييبدير. همان ديوان، ديوان فاني آدلانير. فاني‌نين گؤزل حسن خطّي وار . . . مكتب شاگيردلري ايچون خمسه‌ي ادبيه آدلي بير مجموعه ترتيب قيليبدير. بو مجموعه بئش جزءدن عيبارتدير:

  1. 1. لازيملار
  2. 2. ادبيه
  3. 3. تمثيلات
  4. 4. اقباليه و ادباريه
  5. 5. اخلاقيه

. . . بوندان علاوه فاني‌نين عقل، بخت و دولت عنوانلي منظوم بير اثري‌ده وار. مذكور اثرده بو أوچ شئيين هانسي بيريسي‌نين غئيرلرينه ترجيحي‌وار ايسه، معلوم اولور».[1]

فاني تبريزي هيجري 1325- نجي ايلدن سونرا وفات ائتميشدير. اونون شعرلري سيّد عظيمين شعرلري ايله بيرگه سسله‌نير:

جانا! سنه بو يازديغيم اسرار نهاندير،

هر فردي اؤز احواليما بير كشف بياندير.

اُنس آتشي جان اولدوغونو من‌ده‌ بيليرديم،

آتش زنه و جنگ همان انس جهاندير.

9. راجي تبريزي

سيّد عظيم او زامانكي تبريز ادبي اجتماعيتي ايله مؤحكم علاقه ساخلاييردي و تبريزلي عاليم و شاعيرلردن چوخ شئيلر اؤيره‌نيردي. اونلارين آراسيندان حاج ميرزا ابوالحسن راجي‌يه (1247هـ ./1831م.- 1292 هـ ./1875 م.) داها زياده حؤرمت بسله‌ييردي. اؤز تذكره‌سينده اونا گئنيش يئر وئرميش و ايگيرمي‌يه ياخين غزل و باشقا شعرلريني اورايا داخيل ائتميشدير. او، راجي حاققيندا يازير:

« . . . تولّد شريفلري 1250- نجي سنه‌ده دارالسلطنه‌ي تبريزده، عصر محمد شاه قاجاردا واقع اولوب. الآن اشعار شورانگيزلري السنه و افواهدا مذكوردور و شيرين كلامليقلا مشهور. او بزرگوار كربلاي معلّايا مشرف اولموشدور. تاريخ هيجرتين 1292- نجي ايلي‌نين اواخرينده شاهزاده‌ي اعظم فرهاد ميرزا بيت الله الحراما عازم اولان ايلي مكه‌ي معظمه‌يه مشرف اولموشدور. اتمام اعمالدان سونرا، جناب فرهاد ميرزا تابعلري ايله جدّه يولوندان واپور ايله استانبول يولو ايله مراجعت ائديرلر. آمما جناب حاج ابوالحسن جدّه‌دن راكب سفينه‌ي آتشي اولوب، درياي شبدن روانه‌ي عتبات عاليات ايكن، تلاطم طوفاندان سفينه‌لري شيكست اولوب، اول گوهر قلزم ادب و اول آفتاب برج حسب، درياي شبده احبابلاري ايله، محرم آيي‌نين اونو، 1293- نجو سنه‌ده غرق اولدولار. بو همان ايل، او جنابين اشعار فارسي و توركي و مرثيه‌لرين احبابلاري تبرّكاً طبع خانه‌ي تبريزده مطبوع ائديبلر».[2]

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : سيّد عظيم چاغي و چاغداشلاري, | بازدید : 600

سيّد عظيم شيرواني، بيت الصّفا عضولريندن علاوه، قاراباغ شاعيرلري خصوصيله عبدالله عاصي ( 1256/ 1291هـ ./ 1841-1874م.) دربندلي ميرزا محمد تقي قمري (1235- 1309هـ ./ 1819-1892م.)، نوخالي اسماعيل ناكام (1255- 1324هـ . / 1839-1906م.) تبريزلي محمد امين دلسوز، مجمع الشّعرا عضولريندن عبدالخالق يوسفي (1305-1344هـ . / 1849 / 1924م.) عصري‌نين بؤيوك شاعيرلري ميرزا نصرالله باهار شيرواني، آقا علي ناصح ايله دوستلوق ائديب و اونلارلا شعرله‌شير و يازيلاشيردي.

اصلينده اونون ياشاديغي چاغ يعني ناصرالدين شاه قاجار دؤورونو آذربايجان ادبيات تاريخي آراشديريچيلاري، سيّد عظيم چاغي آدلانديرميشلار. اونون اؤز زمانه‌سينده اولان تأثيري، شعريميزين انكشافي و يئني حال و هوا ايله دولماسينا سبب اولموشدور. نئجه كي فضولي شعر تاريخيميزده دؤنوش نؤقطه‌سي ساييلير، سيّد عظيم‌ده اونون كيمي شعر تاريخيميزين بير دؤنوش نوقطه‌سي حساب اولور.

ادبيات تاريخيميزده سيّد عظيم چاغي‌نين اؤزه‌لليك‌لريندن ان اؤنمليلريني بئله سايماق اولار:

  1. غزل ديلي‌نين ساده‌ليك و روانليغا ساري چكيلمه‌سي.
  2. شاعيرين اجتماعي و سياسي موضوعلارا ياناشماسي.
  3. قصيده‌لر و مثنويلرده خلقين حياتيندان و ياشاييشيندان جانلي تابلولارين وئريلمه‌سي.
  4. شعر ديلي‌نين خلقين ديلينه ياخينلاديلماسي و شعر ايله يازيشمالارين چوخالماسي.
  5. انتقادي شعرين كوتله‌ويلشمه‌سي و شعر وسيله‌سي ايله عئيبه‌جرليك‌لرين تنقيدي.

بو چاغين آدليم شاعيرلريندن آشاغيدا آد آپاريريق:

1. باهار شيرواني

ابوالقاسيم اوغلو ميرزا نصرالله باهار شيرواني 1247 هـ . ايلينده شاماخي شهرينده دونيايا گلميش و 1300هـ . ايلينده مشهد شهرينده محمد تقي بهارين آتاسي ملك الشّعرا محمد كاظم صبوري ائوينده وفات ائتميشدير. تهراندا رضا قلي خان هدايت و اصفهاندا ايرج ميرزانين آتاسي غلامحسين ميرزا صدر الشّعرا و تبريزده اديب ناصر ايله يازيلاشاردي. ايرج ميرزا و محمد تقي بهار اونون شاگيردلري اولوبلار. محمد تقي بهار اؤز تخلّص و شعر قابليتي‌ني اوندان آلميشدير. اونون فارسجا ديواني، اؤلدوكدن سونرا صبوري‌نين ائوينده قالميش و محمد تقي بهار او ديوانين شعرلريني اؤز آدينا مشهور ائتميشدير.[1]

سيّد عظيم اؤز تذكره‌سينده اونو بئله آدلانديرير:

«استاد ماهر، حكيم باهر، اديب فاضل و كامل، افصح الشّعرا و املح الفصحا مولانا باهار»

و اوندان بير نئچه غزلي تذكره‌نين زينتي ايچون گتيرير.

فريدون كؤچرلي يازير:

«آذربايجان شاعيرلري تاريخينه آز- چوخ بلدياتي اولانلارا، باهارين نام محترمي و كلام دلپذيري معلوم اولماميش دگيل».[2]

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : مطبوعات فعاليتي, | بازدید : 524

1. سيّد عظيم و مطبوعات

سيّد عظيم شيرواني اؤز زامانيندا نشر اولان مطبوعات اورقانلاري ايله سيخ علاقه‌ده اولموشدور. او جمله‌دن اكينچي، ضيا و كشكول آدلي مجله‌لرده بعضي شعرلريني نشر ائتديرميشدير.

بو نشريه‌لر آراسيندا اكينچي نشريه‌سيني داهادا چوخ سئويردي و اونون بانيسي و باش يازاري حسن بيگ زردابي (1837- 1907م.) ايله دوستلوق ائتميشدير. اكينچي‌دن علاوه، او ضيا و كشكول نشريه‌لرينده‌ده فعال اشتراك ائتميشدير.

2. حسن بيگ زردابي

حسن بيگ زردابي آذربايجان توركجه‌سي ايله ايلك مطبوعات اوراقنيني يارادا بيلميشدير. او 1875- نجي ايلده، يعني يوز اوتوز ايل بوندان قاباق اكينچي آديندا مجله‌نين نشرينه باشلاميشدير و آنا ديل مطبوعاتي‌نين اساسيني قويموشدور.

حسن بيگ ملك زاده زردابي، شمسي 1216 (1837 م.) ايلينده گؤي چاي ماحالي‌نين زرداب كندينده آنادان اولموش، درسلريني كند مكتبي، سونرا شاماخي‌دا رسمي مدرسه‌ده اوخوموش، تيفليس شهرينده ديپلم آلميش و 1240 ش. (1861 م.) ايلينده مسكو دانشگاهينا داخيل اولموش و دؤرد ايل سونرا رياضيات و طبيعيات علملريندن فارغ التحصيل اولموشدور.

سونرالار اؤز وطنينه قاييدان زردابي معلم‌ليك ايشي ايله مشغول اولموش و 1254 ش. (1875 م.) ايلينده غزئت نشر ائتمه اجازه‌سي آلميش و اكينچي‌نين نشرينه باشلاميشدير. 1256 ش. (1877 م.) ايلينده روس دؤلتي اونون دفتريني باغلاميش و اؤزونوده تبعيد ائتميشدير. او 1286 ش. (1907 م.) ايلينده فلج اولموش و وفات ائتميشدير.

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی
موضوع : بيت الصّفا, | بازدید : 607

سيّد عظيم شيرواني‌نين ياشاديغي چاغي، ادبيات تاريخيمزين قالخينما چاغي سايا بيله‌ريك. بو چاغدا، اوتايدا و بوتايدا بؤيوك شاعيرلر ظهور ائديرلر. بير طرفدن شاعيرلر شعريميزده فضولي- نباتي عنعنه‌لريني ساخلاييب دوام ائتديرير و باشقا طرفدن ياواش- ياواش يئني‌ليگه مئيل گؤستريليردي. مكتبخانالار آچيلير و شاعيرلر طرفيندن شعر توپلولوقلاري قورولوردو، مطبوعات انكشاف تاپير، نشريه‌لر بوراخيليردي. سيّد عظيم بو ساحه‌لرين هاميسيندا فعالجاسينا اشتراك ائديردي. يوخاريدا گؤردوگوموز كيمي، سيّد عظيم بير طرفدن مكتب آچيب، درس كيتابلاري حاضيرلاييردي و باشقا طرفدن ادبي محفيللره باشچيليق ائدير و نشر اولان مطبوعات اورگانلاريندا اؤز شعرلريني چاپ ائتديريردي. اونون تأسيس ائتديگي ان مهم ادبي محفيل بيت الصّفا آدلانيردي.

بو ادبي انجمن عضولريندن: آقا بابا ظهوري، ضويي، علي اكبر غافيل، ملا آقا بيخود، غفار راغيب و محمد صفاني آد آپارماق اولار.

سيّد عظيم بو ادبي محفيلي، اؤزونون ياخين دوستو و چوخ سئوديگي شاعير محمد صفانين ائوينده تشكيل وئرميشدي. بيت الصّفا ادبي انجمني، قاراباغدا قورولان مجلس خاموشان و باكي شهرينده تشكيل تاپان مجمع الشّعرا ايله علاقه ساخلاييردي. اونلارين او زامان، اورتاق اجلاسلاري اولورموش. دربند شهرينده ياشايان تانينميش نوحه شاعيريميز ميرزا محمد تقي قمري‌ده گاهدان بو محفيلده اشتراك ائديردي.

او زامان آذربايجانين مختليف شه‌هرلرينده ياشايان شاعيرلر، ادبي انجمنلر و محفيللر ياراديرديلار كي بيت الصّفا اونلارين باشيندا گئديردي و بو محفيلين رئيسي سيّد عظيم، هامي ايچون احترام و سايغي صاحيبي ايدي. سيّد عظيم حتي نجف و شاماتدا ياشاديغي زامان، بيت الصّفاني ياددان چيخارتميردي. اونون:

شيروانا سني ائيلرم اي نامه روانه

 

مطلعلي مستزادي اصلينده بيت الصّفا عضولرينه خيطابدير. او بئله‌ليكله ضويي، بيخود و غافيل ايچون بير مكتوب يازيب، اوره‌ك دردلريني بيان ائتميشدير. بو منظوم مكتوبدا بيت الصّفاني مقدس بير مكان حساب ائديب، دئيير:

اول مجليسه كيم روح الامين آلماسا روخصت، يوخ گيرمگه فورصت!

توپراغا دوشوب عجز ايله أوز قوي او مكانا، تاپ اونا بهانه.

ضويي‌نين آياغيندان اؤپوپ كسب ضيا قيل، اظهار ثنا قيل.

احواليمي چك بيخودا رمز ايله بيانه، شرح ائيله فسانه.

اول واخداكي حاليم ائله‌دين غافيله اظهار، بير گيزلي سؤزوم وار.

احبابدا محرم اودو بو سيرر نهانه، كشف ائتميشم آنه.

 

برچسب ها : سید عظیم شیروانی از دیدگاه دکتر حسین محمدزاده صدیق, شناختنامه سید عظیم شیروانی بر اساس پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق,سید عظیم شیروانی به روایت دکتر محمدزاده صدیق, پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق پیرامون سید عظیم شیروانی,تحقیقات دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی, سید عظیم شیروانی به روایت دکتر حسین محمدزاده صدیق,پژوهشهای دکتر حسین محمدزاده صدیق درباره سید عظیم شیروانی,
ارسال در تاريخ جمعه 7 مهر 1391 توسط دکترصدیق. ارسال: سید احسان شکرخدایی